چرخه چهارزمانه موتور چیست؟ مراحل مکش، تراکم، توان و تخلیه

چرخه چهارزمانه، توالی کاری رایج در موتورهای احتراق داخلی است. در این چرخه پیستون چهار کورس را طی می‌کند و وضعیت سوپاپ ورودی و خروجی در هر مرحله تغییر می‌کند. در نمودارهای آموزشی منبع، پایان این چهار مرحله به‌ترتیب با ۱۸۰، ۳۶۰، ۵۴۰ و ۷۲۰ درجه چرخش نشان داده شده است.

چهار مرحله چرخه موتور

۱. مکش

پیستون رو به پایین حرکت می‌کند. سوپاپ ورودی باز و سوپاپ خروجی بسته است؛ بنابراین مخلوط هوا و سوخت وارد سیلندر می‌شود.

۲. تراکم

پیستون رو به بالا حرکت می‌کند و هر دو سوپاپ بسته‌اند. این مرحله، مخلوط داخل سیلندر را متراکم می‌کند.

۳. توان

پس از احتراق در موتور جرقه‌ای یا احتراق تراکمی در موتور دیزل، پیستون رو به پایین رانده می‌شود. در این مرحله نیز هر دو سوپاپ بسته‌اند.

۴. تخلیه

پیستون رو به بالا حرکت می‌کند؛ سوپاپ ورودی بسته و سوپاپ خروجی باز است تا گازهای حاصل از احتراق از سیلندر خارج شوند.

اصطلاحات پایه برای خواندن چرخه

• کورس پیستون: مسیر حرکت پیستون از بالاترین تا پایین‌ترین جای خود در سیلندر یا برعکس.
• نقطه مرگ بالا (TDC): بالاترین نقطه‌ای که پیستون در حرکت خود داخل سیلندر به آن می‌رسد.
• نقطه مرگ پایین (BDC): پایین‌ترین نقطه حرکت پیستون در سیلندر.
• زمان‌بندی سوپاپ: باز و بسته‌شدن سوپاپ‌ها باید با مرحله درست چرخه هماهنگ باشد؛ جزوه به اهمیت زمان‌بندی و مفاهیم آوانس و ریتارد اشاره می‌کند.

جمع‌بندی

برای تشخیص ساده هر مرحله، ابتدا جهت حرکت پیستون را ببینید و سپس وضعیت دو سوپاپ را بررسی کنید: مکش با ورودی باز، تراکم با هر دو سوپاپ بسته، توان با حرکت رو به پایین و سوپاپ‌های بسته، و تخلیه با خروجی باز مشخص می‌شود.

پرسش‌های متداول

چرخه چهارزمانه چند مرحله دارد؟

چهار مرحله: مکش، تراکم، توان و تخلیه.

در مرحله مکش کدام سوپاپ باز است؟

سوپاپ ورودی باز و سوپاپ خروجی بسته است.

در مرحله تخلیه وضعیت سوپاپ‌ها چگونه است؟

سوپاپ ورودی بسته و سوپاپ خروجی باز است.

منبع: جزوه دوره آموزشی مکانیک عمومی خودرو و فایل PDF جزوه