فرمان هیدرولیک خودرو چیست؟ اجزا، علائم خرابی و بررسی اولیه
فرمان هیدرولیک چگونه کار میکند؟ اجزای اصلی، نشانههای رایج نشتی و صدا، و ترتیب بررسی اولیه سفتشدن فرمان را بخوانید.
فرمان هیدرولیک یک سامانه کمکی است که چرخاندن فرمان را برای راننده آسانتر میکند. اگر فرمان با وجود روشن بودن موتور سفت شده، صدای غیرعادی میدهد یا سطح روغن مخزن کم میشود، این راهنما مسیر بررسی اولیه را بر پایه منبع معرفی میکند.
اجزای اصلی فرمان هیدرولیک
- روغن هیدرولیک
- مخزن روغن هیدرولیک
- پمپ هیدرولیک و تسمه آن
- شیلنگها و لولههای رفتوبرگشت روغن
- شیر هیدرولیک
- جک هیدرولیک دوطرفه فرمان
فرمان هیدرولیک چگونه کار میکند؟
پمپ، نیروی دورانی خود را از موتور و بهوسیله تسمه دریافت میکند. طبق منبع، پمپ روغن را با فشار حدود ۷۰ بار از راه لوله فشارقوی به شیر هیدرولیک میرساند. با چرخاندن فرمان به چپ یا راست، شیر مسیر فشار روغن را به یکی از سمتهای جک هیدرولیک هدایت میکند تا نیروی کمکی لازم برای چرخاندن چرخها فراهم شود.
پس از عبور روغن از جک، روغن از شیلنگ برگشتِ کمفشار به مخزن بازمیگردد. وجود مخزن برای حفظ گردش روغن و جلوگیری از کمبود آن در سامانه ضروری است.
نشانههای رایج خرابی و محلهای بررسی نشتی
کاهش تدریجی سطح روغن در مخزن میتواند نشانه نشتی باشد. در بررسی چشمی، اطراف این بخشها را برای آثار روغن و چربشدگی کنترل کنید:
- مخزن و شیلنگهای هیدرولیک
- سوئیچ الکتریکی لوله فشارقوی
- پمپ هیدرولیک
- شیر هیدرولیک و جک دوطرفه
شنیدن صدای اضافی در حالت درجا میتواند به پمپ مربوط باشد. اگر صدا فقط هنگام چرخاندن فرمان شنیده میشود، منبع بررسی سطح روغن، نشتی و کیفیت روغن را پیشنهاد میکند. صدای سوت یا جیغ از ناحیه تسمه نیز میتواند با عیب فولی میللنگ، نامتناسب بودن سایز تسمه یا نیاز به رگلاژ آن مرتبط باشد.
اگر فرمان با موتور روشن سفت شد، از کجا شروع کنیم؟
- ابتدا سالم بودن تسمه هیدرولیک را بررسی کنید.
- از کافی بودن سطح روغن مخزن و رسیدن روغن به پمپ مطمئن شوید.
- مناسببودن و کیفیت روغن هیدرولیک را کنترل کنید.
اگر این سه مورد درست بود، منبع احتمال بررسی پمپ، شیر هیدرولیک، جک دوطرفه و در برخی موارد جعبهفرمان یا یکی از قطعات سیستم تعلیق را توسط تکنسین خودرو مطرح میکند. این موارد تشخیص قطعی نیستند و نیاز به بررسی فنی دارند.
نکات نگهداری و هشدار ایمنی
بهکارگیری روغن یا قطعات نامناسب میتواند احتمال آسیب به پمپ، آببندهای شیر و جک هیدرولیک را افزایش دهد. منبع برای محصولات ایرانخودرو و سایپا روغن VG46 را ذکر میکند؛ پیش از انتخاب روغن، مشخصات سازنده خودرو را هم کنترل کنید.
همچنین بههمخوردن زوایای جلوبندی یا استفاده از رینگ و لاستیک خارج از سایز تعیینشده سازنده میتواند بار بیشتری به سامانه فرمان وارد کند و گاهی صدای غیرعادی پمپ ایجاد کند.
هشدار: در پژو ۲۰۶، منبع به عبور شیلنگ فشارقوی از بالای منیفولد اگزوز اشاره میکند. نشتی روغن در این ناحیه، بهدلیل قابلیت اشتعال روغن و دمای بالای منیفولد، خطر آتشسوزی دارد. در صورت مشاهده نشتی، خودرو را برای بررسی ایمن به تعمیرکار بسپارید.
نشانههای ذکرشده برای چند خودرو
در پژو ۴۰۵، پارس و سمند، لقشدن بوشهای جک هیدرولیک میتواند هنگام چرخاندن سریع فرمانِ خودرو روشن، صدای تقتق ایجاد کند؛ در حالت خاموش ممکن است این صدا وجود نداشته باشد. برای خانواده پژو، سمند و پراید، منبع نشتی از شیر هیدرولیک و شیلنگهای مخزن را با کمشدن روغن، صدای اضافه هنگام چرخاندن فرمان و چربشدن محل نشتی مرتبط میداند. برای پژو ۲۰۶ نیز شیر هیدرولیک، سوئیچ فشار روغن، مخزن و پمپ از محلهای قابل بررسی معرفی شدهاند.
پرسشهای متداول
صدای فرمان هنگام چرخاندن به چه علتهایی میتواند باشد؟
طبق منبع، اگر صدا فقط هنگام چرخاندن فرمان شنیده شود، سطح روغن مخزن، نشتی و کیفیت روغن را بررسی کنید. سوت یا جیغ تسمه نیز میتواند به فولی میللنگ، سایز نامناسب تسمه یا نیاز به رگلاژ آن مربوط باشد.
در صورت سفتشدن فرمان با وجود روشن بودن موتور چه بررسی اولیهای انجام دهیم؟
ابتدا سالم بودن تسمه، کافی بودن سطح روغن و رسیدن روغن به پمپ، و سپس کیفیت و مناسب بودن روغن هیدرولیک را بررسی کنید. اگر این موارد درست بود، بررسی فنی پمپ، شیر، جک و در بعضی موارد جعبهفرمان یا تعلیق لازم است.